Komkommertijd: Mondegreens

Misverstane liedteksten, zo zou je ‘mondegreens’ kunnen omschrijven. “Midden in de winternacht, ging de Hema open” is een hiervan een jolig voorbeeld. Of neem Frank Boeijen, de Nederlandse artiest die misschien meer mondegreens op zijn naam heeft dan wie dan ook. De tekst uit het nummer Zwart-Wit; “maar in de kleur van je hart” wordt ook vaak verstaan als: “Maar in de kleur van je haar“.

Naar aanleiding van een artikel van Kees van der Zwan in het maandblad ‘Onze Taal’ (april 2005)  hebben tientallen lezers hun voorbeelden van misverstane liedteksten ingestuurd. Ik sta er ook bij: in het nummer “Daar bij de waterkant” van de Havenzangers meende ik als kind toch echt te horen: “Hoe komt u op ’t idee? U bent beslist Ab Buijs” in plaats van abuis. Bij ons in het dorp was Ab Buijs een bekende verschijning, dus ja, ik dacht dat hij in de rest van Nederland minstens zo bekend was.

Mondegreens kunnen veroorzaakt worden door de uitspraak en articulatie van de zanger(es) in kwestie (zie Frank Boeijen, ik verstond vaak de helft niet van wat hij zong), maar het kan ook te maken hebben met de onbekendheid van woorden of zinsdelen. Als mensen niet goed begijpen wat er gezongen wordt, vullen ze onbewust een woord in, dat ze in de context logisch vinden klinken.

Op de uitspraak van Boudewijn de Groot is niet veel aan te merken, dat is een klassiek voorbeeld van ABN, dus de misverstane woorden moet je bij hem misschien eerder zoeken in ‘logica’ voor de luisteraar. En wellicht het tempo van de nummers. Een veelgenoemd voorbeeld komt uit het nummer Picknick, waarin gezongen wordt: ‘Daar zit Onipos en Lennaert Nijgh, Van wie ik nog een tientje krijg”. Persoonlijk heb ik altijd gedacht dat Tony Vos  naast Lennaert Nijgh zat, en veel mensen dachten dat Boudewijn nog een pintje,  dan wel een kindje  kreeg.

Al jong was ik dol op de nummers van De Groot (veel ervan geschreven door Lennaert Nijgh), maar ook ik kwam erachter dat ik soms maar wat aanrommelde met de teksten. Als ik meezong met het nummer Testament, klonk het: “aan mijn vrienden laat ik gaarne het vermogen om verliefd te worden op een meisjesklas”, terwijl het hier toch echt om een meisjeslach ging. Ik vond het triest om te horen dat hij er in Naast jou voor koos om onder puin bedolven te worden: “(ik wil…) …In de wolken zijn of onder puin bedolven”, tot ik ontdekte dat hij  (op het strand) onder schuim bedolven wilde worden. Het nummer Land van Maas en Waal vond ik wel vrolijk eindigen: “En we praten en we zingen en we lach-ahahahaa, het langst van allemaal”. Natuurlijk, wie het laatst lacht, lacht het best en waarschijnlijk ook het langst, maar Boudewijn zong toch echt: “en we lach-ahahahaa, het Land van Maas en Waal”

Het Genootschap Onze Taal heeft een overzicht op internet geplaatst, over Nederlandse mondegreens. Voor zover bekend, heeft men ook iets over de situatie van de inzender geschreven. Eén voorbeeld trof me, over de song Meisje van zestien: een jongen van acht (die aan een bril moest maar dat niet wilde) verstond: “Arm kind, zestien lentes, zo’n bril” in plaats van ‘zo pril’. Maar als je onderstaande foto ziet, kun je je wel voorstellen hoe hij op de tekst kwam.

Schrijfsters dezes in de jaren ’80

————–
Bronnen: Onze Taal en diverse internetsites met songteksten

Een gedachte over “Komkommertijd: Mondegreens

Voeg uw reactie toe

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: