Seriously?!

Toegegeven, Nederlands is op wereldschaal een kleine taal. Daardoor hebben we relatief veel leenwoorden. Ik ben niet per se* tegen leenwoorden, maar gaat het soms niet te ver?

Zo ontdekte ik op de site van Onze Taal een hele lijst met Engelse werkwoorden en hoe deze te vervoegen in het Nederlands. Om Engelse leenwerkwoorden te vervoegen gebruiken we de Naderlandse regels. Soms gaat dat als vanzelf, soms niet. Het toepassen van ’t kofschip (’t kofschip, ’t sexy fokschaap, kofschiptaxietje en xtc-koffieshop) wordt lastig als je de stam van een Engels werkwoord moet bepalen. (stam van een werkwoord = hele werkwoord min de uitgang en). De stam van het werkwoord faxen  is volgens die regel fax, maar als stam van het werkwoord racen is rac niet bruikbaar. Als je leest hij ract dan krab je je waarschijnlijk wel even achter de oren. (Nederlandse uitdrukkingen en gezegden zijn ook een leuk onderwerp, misschien voor een volgende blog)

 

Over het algemeen:
Werkwoorden zoals faxen zijn geheel vergelijkbaar met Nederlandse werkwoorden, in dit geval bijvoorbeeld met beheksen. Ik beheks-jij/hij behekst-behekste-behekst. Dus voor faxen wordt het: ik fax-jij/hij faxte-faxte-gefaxt. Vervoegingen als faxed of hebben gefaxed zijn dus niet correct. Tot zover is het duidelijk.

Racen is weliswaar vergelijkbaar met bovenstaand voorbeeld, maar nu zit er een extra e in de stam (race). Als je die e nl. weghaalt, is het onduidelijk wat bedoeld wordt. Hij ract is niet herkenbaar en wordt niet goed uitgesproken. Dus: ik race-jij/hij racet-racete-geracet. En zo werkt het ook voor freelancen.

Spammen is vergelijkbaar met remmen. Dus: ik rem-jij/hij remt-remde-geremd wordt ik spam-jij/hij spamt-spamde-gespamd.

Timen is vergelijkbaar met spammen maar er is weer een extra e nodig voor de leesbaarheid. Hij timt is koeterwaals, dus het wordt ik time-jij/hij timet-timede-getimed.

Goed, en net nu je denkt; ‘ik heb hem door’ nog even dit:
Let op werkwoorden op -izen en -isen, zoals socializen en webvertisen. Ook hier is een extra e nodig in de vervoeging. Het is ik socialize – jij/hij socializet – socializede – gesocialized en ik webvertise – jij/hij webvertiset – webvertisede – gewebvertised. En omdat er een [z] hoorbaar is, en geen [s], verschijnt in de vervoegingen van de verleden tijd verschijnt daarom een d.

Volgt u het nog?

 

Op zich, tot zover, vooruit dan maar. Het zijn woorden die we al vaak gebruiken, en blijkbaar zijn we niet inventief genoeg om alternatieven te bedenken. Nu zijn Nederlanders wat betreft sowieso lui, wij nemen eerder een woord over uit een andere taal, dan dat we er een alternatief voor verzinnen. Wij zeggen liever airbag dan botsballon.

Dus volgt er een lijst met duizend Engelse werkwoorden en hun vervoeging. Veel van die werkwoorden zijn afkomstig uit vaktaal en zelfs voor iemand die de Engelse taal redelijk machtig is, zijn ze soms onduidelijk. Wat te denken van ambushmarketen (verkoopevenementen houden op plaatsen waar de doelgroep komt), audiofucken (audiobestanden manipuleren), backcasten (terugredeneren vanuit de toekomst), barebacken (anale seks hebben zonder condoom), bitchslappen (iemand die buiten zinnen is slaan of anderszins tot de orde roepen), branddaten (elkaar ontmoeten op grond van gedeelde merkvoorkeuren). En dit zijn nog slechts de hoogte(?)punten uit de lijst die met een a of een b beginnen, er volgt nog veel meer.

Nederlands is al zo’n lastige taal, waarom maken we het nog zoveel moeilijker met al die Engels werkwoorden?

 

En als je je afvraagt of Nederlands nou echt zo moeilijk is, lees dan eens onderstaand gedicht:

Men spreekt van één lot, en verschillende loten,
maar ’t meervoud van pot is natuurlijk geen poten.
Zo zegt men ook altijd één vat en twee vaten,
maar zult u ook zeggen: één kat en twee katen?

Laatst ging ik vliegen, dus zeg ik vloog.
Maar zeg nou bij wiegen beslist niet: ik woog,
want woog is nog altijd afkomstig van wegen,
maar is dan ‘ik voog’ een vervoeging van vegen?

Wat hoort er bij ‘zoeken’? Jazeker, ik zocht,
en zegt u bij vloeken dus logisch: ik vlocht?
Welnee, beste mensen, want vlocht komt van vlechten.
En toch is ik ‘hocht’niet afkomstig van hechten.

En bij lopen hoort liep, maar bij kopen geen kiep.
En evenmin zegt men bij slopen ‘ik sliep’.
Want sliep moet u weten, dat komt weer van slapen.
Maar fout is natuurlijk ‘ik riep’ bij het rapen.

Want riep komt van roepen. Ik hoop dat u ’t weet
en dat u die kronkels beslist niet vergeet.
Dus: kwam ik u roepen, dan zeg ik ‘ik riep’.
Nu denkt u: van snoepen, dat wordt dan ‘ik sniep’?

Alweer mis, m’n beste. Maar u weet beslist,
dat ried komt van raden, ik denk dat u ’t wist.
Komt bied dan van baden? Welnee, dat wordt bood.
En toch volgt na wieden beslist niet ‘ik wood’.

‘Ik gaf’ hoort bij geven, maar ‘ik laf’ niet bij leven.
Dat is bijna zo dom als ‘ik waf’ hoort bij weven.
Zo zegt men: wij drinken en hebben gedronken.
Maar echt niet: wij hinken en hebben gehonken.

’t Is moeilijk, maar weet u: van weten komt wist,
maar hoort bij vergeten hoe logisch vergist?
Juist niet, zult u zeggen, dat komt van vergissen.
En wat is nu goed? U moet zelf maar beslissen:

hoort bij slaan nu: ik sloeg, ik slig, of ik slond?
Want bij gaan hoort: ik ging, niet ik goeg of ik gond.
En noemt u een mannetjesrat nu een rater?
Dat geldt toch alleen bij een kat en een kater.

U ziet; onze taal, beste dames en heren,
is net als ik zei, best moeilijk te leren.

——

*Naast per se vermeldt het Witte Boekje (2006) ook de vernederlandste vorm persé. Deze vorm komt vaak voor, omdat de Latijnse herkomst van per se (met de uitspraak [pèr see]) bij veel mensen onbekend is. Volgens Onze Taal is er weinig bezwaar tegen deze vernederlandste vorm. De officiële spelling keurt alleen per se goed, maar in de Technische Handleiding, het basisdocument van de officiële spelling, staat wel: “Het aan het Latijn ontleende per se wordt vaak gespeld als persé, wat illustreert dat het in die vorm door een groot deel van de taalgemeenschap als een aanvaardbare of zelfs gewenste aanpassing wordt ervaren. Het is denkbaar dat deze spelwijze op termijn als nevenvorm de status van officiële spelling verwerft, of zelfs de oorspronkelijke vorm vervangt.” De officiële spelling zet de deur dus op een kier voor persé.

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: