Gastvrijheid in de zorg

In de opleiding zijn we momenteel bezig met het onderwerp ‘Gastvrijheid in de zorg’. De laatste jaren zet de zorgsector steeds meer in op ‘gastvrijheid’.

Het woord gastvrijheid is overgenomen uit de horeca. In de horeca wil je als gast ontvangen worden en goed gastheerschap is daar belangrijk.

Carel Wielenga uit zijn ongenoegen over deze woordkeuze op een blog dat hij in 2014 schreef voor zorgvisie.nl

Hij stelt (terecht) dat een cliënt in de langdurige zorg geen gast, maar een bewoner is. Dat is volgens hem fundamenteel iets anders. Een gast is een passant. Die gaat weer weg. Maar een bewoner (intramuraal) gaat niet weg, hij woont in de instelling. Degene die er werkt is eigenlijk de passant.

De bewoner huurt een woning en betaalt daarvoor. Je zou de bewoner dus niet als gast moeten behandelen.

Maar hoe dan wel? Ook daarvoor kijkt Wielenga naar de horeca. Hier wordt gastvrijheid vertaald in klantgericht werken voor betalende gasten. Goede dienstverlening is geld waard, en een klant wil daar best voor betalen.

In een verpleeghuis kun je het niet exact hetzelfde formuleren, daar zou je kunnen zeggen: Gastvrijheid is een manier van klantgericht werken die geld waard is voor de klant. Ongeacht wie er betaalt (direct of indirect via verzekeraar/zorgkantoor).

Dit stukje heeft me aan het denken gezet. Natuurlijk, de intramurale cliënt is geen passant en dus ook geen gast. Dat gastvrijheid een manier van klantgericht werken is, en dat de medewerker de passant is, daar kan ik me wel in vinden.

Maar de relatie tussen de medewerker en een bewoner in een instelling is een bijzondere. Vooral als de bewoner niet vrijwillig in het huis woont. De bewoner kan niet anders, dan de medewerker toelaten in ‘zijn huis’. Want de medewerker komt een dienst verlenen waar de cliënt behoefte aan heeft. Omdat deze een lichamelijke dan wel mentale aandoening heeft, waardoor hulp onontbeerlijk is geworden. Ook als die hulp onder dwang gegeven wordt, aan mensen die zijn opgenomen middels een BOPZ art 60 opname (in de oude situatie) of besluit tot opname en verblijf sinds 1 januari 2020.

Kun je überhaupt spreken over een ‘eigen’ huis als je daar gedwongen zit? Met mensen die je niet kent, waar je niet voor gekozen hebt? Sommige bewoners van mijn afdeling (voor mensen met dementie) beschouwen ons huis als een gevangenis en zeker niet als een ‘thuis’.

Inderdaad, de bewoner is geen gast. Maar tegelijk is de bewoner afhankelijk, terwijl wij -als we ons in de horeca begeven- niet afhankelijk zijn van de uitbater. Als het niet bevalt; voor hem tien anderen. En de intramurale cliënt heeft die luxe om te kiezen niet. Je kunt als bewoner niet zomaar zeggen: voor jou 10 anderen. Er zijn wachtlijsten en personeelstekorten in de zorg. En soms zit je gewoon gedwongen ergens, ook al is het dan voor je eigen bestwil.

Neemt niet weg dat gastvrijheid in de zorg een heel belangrijk thema is. Zelf zou ik zeggen:

Gastvrijheid in een intramurale setting is, dat je wordt behandeld, zoals je zelf zou willen worden behandeld, of iemand om wie je heel veel geeft. Dat je je thuis voelt, geliefd en gewenst. 

Afbeelding van 024-657-834 via Pixabay

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: